مقدمه:

تاريخچه پيدايش :

اگرچه محيط كار وارتباط آن باتندرستي نيروي كارازروزگاران پيشين شناخته شده است، امادرگذشته اقدامي درخور توجه درمورد حفاظت نيروي كار دربرابر خطرات شغلي انجام نمي پذيرفت. مطالعه شرايط كاردرمعادن طلا، نقره وسرب دريونان ومصرباستان نشان دهندة عدم توجه بسنده به مسئله سلامت وايمني كارگران مي باشد وازآنجا كه دربسياري موارد براي استخراج معادن ازبردگان وزندانيان استفاده مي‌شده است،حكومت‌هاهيچ گونه مسئوليتي دربرابر افراد نداشته وكاردرچنين جاهائي رادرواقع نوعي تنبيه ومجازات مي‌دانستند. به تدريج شرايط حاكم برمحيط كاردگرگون شد وافرادبه انديشهحفاظت ازخودافتادند وكارفرمايان درصدد حفظ وتأمين تندرستي نيروي كاربرآمدند.

يكي ازنخستين شواهد كنترل مخاطرات كارمربوط به دوران روم باستان درسده دوم پيش ازميلاد است. درآن زمان معدن‌چيان بااستفاده ازپارچه‌اي جلودهان خودرامي‌بستند تاازاستنشاق گردوغبار جلوگيري نمايند. درهمين زمينه، پزشكان ودانشمنداني چند پابه ميدان گذاشتند وگامهايي جهت اعتلاي تندرستي نيروي كاربرداشتند. نخستين باربقراط درسدة چهارم پيش‌ازميلادمسموميت كارگران باسرب راتشخيص داد.نخستين كتاب معتبردرطب كاردرسال1700به وسيله‌«رامازيني‌»كه اورا پدرطب كارمي‌نامند منتشرشد. اونخستين فردي بودكه به پزشكان توصيه كرددرضمن پرسش‌هاي خودازبيمار، پيشة اورانيز جويا شوند،زيراممكن است ارتباطي نزديك ميان شغل فرد وبيماري وي وجود داشته باشد.اومطالعاتي باارزش برروي معدن‌چيان،كيمياگران،شيشه‌سازان،نقاشان،آهنگران ودباغان انجام داد.

پس ازانقلاب صنعتي (درنيمةدوم سدةهيجدهم)،صنعت وفن‌آوري رشدي چشمگيريافت،امابرخلاف بهبود وضع زندگي، افزايش سطح توليد وراحت‌ترشدن كارها، كه ناشي ازپيشرفت علمي وفني بود،مشكلات وگرفتاري‌هاي بسياري براي انسان بوجودآمد وسبب شد كه انسان معاصر درمعرض خطرات وتهديدهاي بي‌شماري قرارگيرد كه ازآن جمله مي‌توان به بيماري‌هاوحوادث ناشي ازكاروكهولت‌هاي زودهنگام،كه دراثرشرايط نامناسب كاري ايجاد مي‌شوند،اشاره كرد.

پيدايش چنين مشكلات ومعضلاتي نيازشديد واساسي به فراگيري ورعايت اصول ايمني وبهداشت كار رانمايان ساخت وانسان رابرآن داشت تادرصدد چاره‌جوئي‌هاي بنيادين برآيد وبراي حفظ نيروي انساني وتأمين تندرستي،ايمني وبهداشت آن تدابيري بينديشد وبامسئله به گونه‌اي علمي ونهادين برخورد كند. به اين ترتيب، نظام علمي نويني به نام بهداشت حرفه‌اي روبه تكامل گذاشت.امروزاين علم تمام مسايل گوناگون پزشكي ، بهداشتي وايمني درهرپيشه‌را دربرمي‌گيرد.روشن است كه تعريف يادشده دربرگيرندة تمام افرادي كه به گونه‌اي دربخش توليد ياخدمات اشتغال دارند، (همانند كارگران،كشاورزان، معلمان،كارمندان،زنان خانه‌دارو ... ) مي‌شود.

درمحيط‌هاي صنعتي باوجود ماشين‌آلات وابزار فراوان، غالباً كارگران درمعرض خطرات گوناگون قراردارند. باپيشرفت فن‌آوري وافزايش كاربرد ماشين درتوليد نيز مخاطرات واحتمال بروز حوادث دراين گونه محيط‌ها فزوني مي‌گيرد.ايمني صنعتي علمي است كه درپيش گيري ازبروز حوادث درمحيط كاربه ياري انسان مي‌شتابد وهمواره درراستاي حفاظت وحراست ازنيروي كاروسرمايه گام برمي‌دارد.

محتواي ايمني صنعتي:

اصولاًايمني صنعتي رشته‌اي گسترده است كه به مجموعة تدابير، اصول ومقرراتي گفته مي‌شود كه بابه كارگرفتن آن‌ها مي‌توان نيروي انساني وسرمايه رادربرابر خطرات گوناگون درمحيط‌هاي صنعتي به گونه‌اي مؤثر وكارا نگهداري كرد وبه اين وسيله يك محيط كار بي‌خطر وسالم براي افزايش كارايي كاركنان به وجود آورد.

تعريف علمي ايمني عبارت است از «ميزان درجه دوربودن ازخطرات». واژة«Hazard»كه درتعريف علمي ايمني آمده است درواقع شرايطي است.............