چكيده :

روش­هاي سينتيكي- اسپكترفوتومتري از جمله روش­هاي تجزيه دستگاهي به منظور بررسي تغييرات ميزان گونه­هاي موجود در نمونه مي­باشند كه ضمن دارا بودن صحت، دقت و سرعت عمل بالا داراي هزينه روش بسيار پايين است. اين خصوصيات كاربرد اين تكنيك را در حد وسيعي براي بررسي رفتار تركيبات رنگي و چگونگي تخريب وحذف آنها از پساب­هاي صنعتي ميسر مي­سازد. نظر به اهميت ايجاد آلودگي توسط رنگ­هاي آلي در پساب­هاي صنعتي ارائه روش­هاي مناسب و جديد با حداقل هزينه و كارآيي بالا به منظور حذف اين گونه تركيبات مورد نظر پژوهشگران بوده و هست.

در اين پروژه علاوه بر ارائه فاكتورهاي مؤثر در تخريب رنگ متيلن­بلو مي­توان به اندازه­گيري يون كروم كه يك ماده سرطان­زاست، پرداخت. يك روش حساس و ساده براي تعيين مقادير بسيار كم كروم به روش سينتيكي- اسپكتروفوتومتري براساس اثر بازدارندگي كروم در واكنش اكسيدشدن متيلن­بلو توسط آسكوربيك اسيد در محيط اسيدي (H₂SO₄ 4 مولار) معرفي شده است. اين واكنش به روش اسپكتروفوتومتري و با اندازه­گيري كاهش جذب متيلن­بلو در طول موج 664 نانومتر به روش زمان ثابت استفاده شده است. در محدوده زماني 8- 5/0 دقيقه و دماي محيط، حد تشخيص ppm 013/0 بوده است و منحني كاليبراسيون در محدوده ppm (­3- 05/0) از غلظت كروم خطي است.

فصل اول

كروم

  مقدمه :

كرم اولين نوع فلز سنگين در پساب است.

يونهاي كروم (III) و كروم (VI) براي محيط زيست و هستي بشر مضر هستند.

بر طبق استاندارد موجود مقدار كروم باقيمانده در پساب بايد mg/l 5/1 باشد. در كنار شكل ساده يونهاي كروم (III) و كروم (VI)، كمپلكس هماهنگ كروم (III)يا كروم (VI)، با پيوندهاي ملكولي آلي و غيرآلي وجود دارد.

به طور مثال كمپلكس كروم در رنگها به طور كامل در صنعت نساجي از طريق واكنش شيميايي بين Cr₂O₃ و يك نوع از تركيبات آزو آلي استفاده مي­شود. ساختار هماهنگ كمپلكس كروم قبل از تخريب بسيار پايدار و سخت است. اين دسته از تركيب­هاي كروم حد بالايي ازغلظت كروم را در پساب­هاي صنعتي ايجادمي­نمايند.

اگر كروم موجود در پساب مستقيماً در محيط آزاد شود به صورت يك عامل واكنش دهنده در محيط عمل نموده و از فعاليت باكتريها به صورت آشكار جلوگيري مي­­كند. بنابراين بازده عمليات موجودات بسيار كم مي­شود. بنابراين سميت كروم بسيار زياد مي­باشد. بنابراين اندازه­گيري آن در گونه­هاي مختلف به ويژه پساب­هاي صنعتي همواره مورد توجه پژوهشگران بوده و تاكنون مقالات متعددي در اين زمينه در مجلات مختلف علمي ارائه شده است.

رسوب دادن شكل مؤثري از فرآيند برداشتن يون كمپلكس كروم است اما قابل اجرا نمي­باشد، با استفاده از روشهاي مبادله يون مي­توان به طور مؤثرغلطت يون كروم را كاهش داد ولي اين كار خيلي عملي نيست. از مهمترين عيب­هاي اين روش بالا بودن هزينه توليد مواده مبادله كننده يوني و بهره­برداري آن است به علاوه در تعويض يون تنها مي­توان از محدوده كمي از درجه pH استفاده كرد.

جذب روشي شناخته شده و مؤثر براي انتقال فلز آلوده كننده سنگين مي­باشد، اما ظرفيت جذب بايد با جاذب شيميايي مناسب تقويت و يا تغيير داده شود.

مقادير كم كروم (تا 5/0 درصد) را مي­توان به روش رنگ سنجي در محلول قليايي به صورت كرومات اندازه گرفت؛ اورانيم و سديم مزاحم­اند ولي واناديم اثري ندارد. عبور محلول در 365 تا 370 نانومتر يا..............